Kreatin, hakkında en fazla araştırma bulunan sporcu takviyelerinden biridir. Buna rağmen “böbrekleri yorduğu” düşüncesi hâlâ oldukça yaygın.
Güncel bilimsel kanıtların verdiği cevap net:
Önerilen dozlarda kreatin kullanımının, sağlıklı yetişkinlerde böbrek fonksiyonunu bozduğu gösterilmemiştir.
2025 meta-analizi ne söylüyor?
2025 yılında yayımlanan sistematik derleme ve meta-analizde kreatin kullanımının böbrek fonksiyonu üzerindeki etkileri incelendi.
Kreatin kullananlarda serum kreatinin düzeyinde küçük bir artış görülebilmesine rağmen, böbreğin filtrasyon kapasitesini gösteren GFR’de anlamlı bir bozulma saptanmadı.
Yani kreatinin kan değerinin yükselmesi, her zaman böbrek hasarı anlamına gelmiyor.
Kreatinin neden yükselebilir?
Kreatinin, kreatin metabolizması sonucunda oluşur. Bu nedenle kreatin takviyesi kullanmak, böbreklerde gerçek bir hasar bulunmasa bile serum kreatinin değerini bir miktar yükseltebilir.
Kas kütlesinin yüksek olması ve kan testinden önce ağır antrenman yapılması da kreatinin sonucunu etkileyebilir.
Bu nedenle kreatin kullanan bir kişinin böbrek fonksiyonu yalnızca serum kreatinin değerine bakılarak değerlendirilmemelidir. Gerektiğinde hekim tarafından GFR, sistatin C, idrar analizi ve diğer böbrek göstergeleri birlikte incelenebilir.
Kimler dikkatli olmalı?
Bu güvenlik verileri sağlıklı yetişkinler için geçerlidir.
Böbrek hastalığı, tekrarlayan anormal böbrek testleri, kronik hastalık veya böbrek fonksiyonunu etkileyebilecek ilaç kullanımı bulunan kişiler kreatine başlamadan önce doktoruna danışmalıdır.
Sonuç
Kreatin, önerilen dozlarda sağlıklı yetişkinlerin böbrek fonksiyonunu bozuyor görünmüyor.
Kanda görülebilen küçük kreatinin artışı, böbrek hasarından değil kreatinin metabolik dönüşümünden kaynaklanabilir.
Kreatin kullandığınızı kan tahlili öncesinde doktorunuza bildirmeniz, sonuçların doğru değerlendirilmesine yardımcı olur.
Dyt. Berk Tiryaki
Referanslar
- Kabiri Naeini E, et al. Effect of creatine supplementation on kidney function: a systematic review and meta-analysis. BMC Nephrology. 2025. PMID: 41199218.
- Lugaresi R, et al. Does long-term creatine supplementation impair kidney function in resistance-trained individuals consuming a high-protein diet? JISSN. 2013. PMID: 23680457.